Jednym z celów leczenia cukrzycy typu 2 jest uzyskanie i utrzymanie pożądanej masy ciała. Stąd przestrzeganie zaleceń dietetycznych stanowi jeden z elementów terapii cukrzycy. Zasady zdrowego żywienia obowiązują pacjentów z cukrzycą tak samo, jak osoby zdrowe.

Dodatkowe elementy, na które należy zwrócić uwagę w diecie to:

  • kontrola ilości spożywanych węglowodanów – powinny one stanowić około 45% wartości energetycznej przyjmowanych posiłków
  • główne źródło węglowodanów powinny stanowić pełnoziarniste produkty zbożowe, zwłaszcza o niskim indeksie glikemicznym (< 55 IG)
  • unikanie w diecie węglowodanów prostych, takich jak np.: cukier, ciastka, cukierki, dżem, czekolada, owoce w puszce
  • ograniczenie dziennego spożycia fruktozy, które nie powinno przekraczać 50 g
  • zwiększenie spożycia błonnika pokarmowego przez włączenie co najmniej 2 porcji pełnoziarnistych produktów zbożowych oraz 3 porcji warzyw bogatych w błonnik

 

Dążąc do uzyskania pożądanej masy ciała, zwracaj uwagę na kaloryczność przyjmowanych posiłków. Ilość przyjmowanych kalorii powinna być dostosowana do wieku, aktualnej masy ciała oraz aktywności fizycznej. Zmniejszenie ilości przyjmowanych kalorii powinno być ustalone indywidualnie, tak aby umożliwić choremu powolną, ale systematyczną redukcję masy ciała (ok. 0,5 – 1 kg/tydzień).

Jeśli oprócz cukrzycy cierpisz na nadciśnienie tętnicze, czy też zaburzenia lipidowe, korzystne może być wprowadzenie do jadłospisu diety śródziemnomorskiej lub diety DASH nakierowanej na redukcję nadciśnienia.

♦ Jak liczyć wymienniki węglowodanowe?

Większość produktów spożywczych posiada na opakowaniu informację  o zawartości składników odżywczych: węglowodanów, białka i tłuszczu. Informacje te zazwyczaj podane są w gramach w przeliczeniu na 100 g produktu. Dodatkowo podana jest informacja o wartości kalorycznej produktu – w kilokaloriach (kcal).

Z etykiety na opakowaniu dowiadujemy się, że w 100 g kaszy znajduje się  71,6 g węglowodanów, co w zaokrągleniu daje wartość 72 g.

Jeżeli 10 g węglowodanów = 1 WW to 72 g = 7,2 WW – w uproszczeniu 7 WW. Jeżeli w 100 g kaszy znajduje się około 7 WW to w 60 g będzie około 4 WW.

Jeśli na opakowaniu nie ma danych na temat zawartości poszczególnych składników, wówczas źródłem wiedzy może być strona internetowa, aplikacje na smartfona lub poradniki, które zawierają informacje o zawartościach poszczególnych składników odżywczych w produktach spożywczych.

Jeśli stosujesz terapię insuliną, znając ilość wymienników węglowodanowych wiesz, jaką dawkę insuliny podać. Wyliczenie właściwej dawki insuliny pozwoli na uniknięcie nieprawidłowych wartości glukozy, czyli hipo – i hiperglikemii.

Przeliczanie węglowodanów w przyjmowanych posiłkach ma kluczowe znaczenie dla ustalenia precyzyjnego dawkowania insuliny.

Obliczanie wymienników w produktach nie jest trudne!

 

Na co jeszcze należy zwrócić uwagę podczas komponowania posiłków?

Ogranicz w swojej diecie
węglowodany proste:
– ciasta
– słodkie bułki
– czekoladę
– cukier
– miód
– dżemy, marmolady
Wprowadź do swojej diety
węglowodany złożone:

– ciemne pieczywo z mąki z pełnego przemiału
– chleb graham
– płatki owsiane
– grube kasze
– ryż brązowy
– makarony: ugotowane na półtwardo i razowe

♦ Na co jeszcze należy zwrócić uwagę podczas komponowania posiłków?

Węglowodany są podstawowym składnikiem posiłków. U osób przestrzegających zasad zdrowej diety ważne jest także unikanie produktów o wysokim indeksie glikemicznym, czyli takich, których indeks glikemiczny jest wyższy od 70.

Indeks glikemiczny (IG) to wskaźnik określający szybkość podnoszenia się poziomu glukozy po spożyciu danego produktu. Im wyższa wartość IG, tym szybciej i do wyższych wartości wzrasta poziom glukozy we krwi po jego spożyciu. Indeks glikemiczny glukozy wynosi 100.

Produkty spożywcze możemy podzielić na te o niskim, średnim i wysokim IG.

Należy ograniczyć do minimum węglowodany o wysokim indeksie glikemicznym. Produkty te należy spożywać sporadycznie i wówczas zjeść je w posiłkach złożonych, czyli takich, w których obecne są białka oraz tłuszcze. Produkty o wysokim indeksie glikemicznym należy spożywać zawsze w sytuacji niedocukrzenia.

Staraj się włączać do diety produkty o niskim IG

♦ Spożycie alkoholu u chorych na cukrzycę

Zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego (PTD)  spożywanie alkoholu przez chorych na cukrzycę nie jest zalecane.

Dopuszczalne ilości alkoholu to:

  • u kobiet – 20 g/dzień, czyli np. 200 ml 11% wina
  • u mężczyzn – 30 g/dzień, czyli np. 300 ml 11% wina

Spożywanie alkoholu jest całkowicie zakazane u osób z cukrzycą, które dodatkowo mają podwyższony poziom triglicerydów, zdiagnozowaną neuropatię lub przebyli zapalenie trzustki.

Spożycie alkoholu przez osobę leczoną z powodu cukrzycy może doprowadzić do niedocukrzenia spowodowanego hamującym działaniem alkoholu na produkcję glukozy w wątrobie. W przypadku spożycia alkoholu należy pamiętać o dodatkowym posiłku, który zmniejszy ryzyko hipoglikemii.

Spożywając alkohol warto również pamiętać o jego wysokiej kaloryczności,
a tym samym wpływie na wzrost masy ciała i rozwój otyłości brzusznej.