Cukrzyca typu 1 należy to chorób z autoagresji. Oznacza to, że organizm osoby chorej produkuje przeciwciała, które niszczą własne komórki – w tym przypadku komórki beta trzustki produkujące insulinę. Bez insuliny, glukoza nie jest w stanie przedostać się z krwi do wielu komórek organizmu, miedzy innymi do komórek mięśni. Pozostając we krwi, jej stężenie osiąga wartości powyżej normy, zarówno na czczo, jak i po posiłku.

Czynnikami niszczącymi komórki beta są przeciwciała. Przyczyna powstania przeciwciał niszczących komórki produkujące insulinę nie jest do końca poznana. Wiadomo, że w zachorowaniu na cukrzycę udział biorą czynniki genetyczne i środowiskowe, które pobudzają produkcję przeciwciał, czyli proces autoagresji.

Ryzyko zachorowania na cukrzycę oraz inne choroby z autoagresji jest znacznie większe, jeśli na cukrzycę typu 1 lub inne choroby o podłożu immunologicznym choruje matka, ojciec czy rodzeństwo. Do chorób z autoagresji zaliczamy: niedoczynność tarczycy (choroba Hashimoto), nadczynność tarczycy (choroba Gravesa i Basedova), celiakię, bielactwo i inne.

Ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 1
u dziecka jest 3 razy większe, jeżeli na cukrzycę
choruje ojciec lub bliźniak jednojajowy.