Największe ryzyko powikłań związanych z hiperglikemią ciężarnej występuje u kobiet, u których cukrzyca wystąpiła jeszcze przed ciążą, ale była nierozpoznana lub źle leczona. Wysoki poziom glukozy w pierwszym trymestrze ciąży, kiedy tworzą się narządy dziecka (etap organogenezy), oznacza wzrost ryzyka wystąpienia wad rozwojowych u dziecka i poronień. Wzrost ryzyka dotyczy zatem sytuacji, kiedy cukrzyca wystąpiła przed zajściem w ciążę – była nierozpoznana lub źle leczona.

Cukrzyca ciążowa rozwija się w drugiej połowie ciąży. Nieleczona również prowadzi do negatywnych następstw, chociaż nie tak poważnych jak w przypadku hiperglikemii występującej tuż przed i w pierwszych miesiącach ciąży.

Przedostający się przez łożysko nadmiar glukozy prowadzi do nadmiernego wzrostu płodu i w konsekwencji osiągnięcia przez dziecko masy urodzeniowej powyżej 4 kg i więcej. Stan taki określa się jako makrosomia.

Przerostowi ulegają w szczególności organy, których metabolizm zależny jest od insuliny: wątroba, śledziona, serce, tkanka tłuszczowa i mięśniowa. Duży płód niesie ze sobą ryzyko urazów okołoporodowych – przedłużającego się porodu, urazów, niedotlenienia płodu i w konsekwencji złego rozwoju neurologicznego. Duże dziecko nie świadczy o dojrzałości narządów.

Makrosomię wykrywa się w badaniu ultrasonograficznym płodu. Czujność powinny wzbudzić nadmierny przyrost masy ciała w ciąży i urodzenie wcześniejszego dziecka z makrosomią.

Skutkiem nieleczonej cukrzycy ciążowej może być wystąpienie niedocukrzeń u noworodka po porodzie. Zazwyczaj mamy obawiają się, że u noworodka będzie miała miejsce hiperglikemia, tymczasem cukrzyca ciężarnej to większe ryzyko hipoglikemii u noworodka. Wynika to z faktu, że przedostający się do płodu nadmiar glukozy aktywizuje komórki beta trzustki do produkcji większej ilości insuliny.

Po porodzie, kiedy noworodek nie otrzymuje już nadmiaru glukozy od mamy, jego trzustka nadal „zaprogramowana” jest na produkcję większej ilości insuliny. Stan ten może prowadzić do niedocukrzenia groźnego dla niedojrzałych komórek nerwowych noworodka. Z tego powodu noworodek matki z cukrzycą powinien mieć zbadaną glikemię w pierwszych godzinach po porodzie,
a w przypadku zbyt niskiego poziomu cukru powinien otrzymać glukozę.

U noworodka mamy z cukrzycą występuje również zwiększone ryzyko wystąpienia niedoboru wapnia (hipokalcemia) i magnezu (hipomagnezemia) oraz podwyższonego poziomu bilurbiny (hiperbilurbinemia).
Ryzyko wymienionych wyżej zaburzeń metabolicznych u noworodka dotyczy tych ciężarnych, u których nie wykryto cukrzycy lub była ona źle leczona.

U dzieci kobiet chorujących na cukrzycę osiągających wiek szkolny i dorosłość, częściej stwierdza się nadwagę, otyłość, nietolerancję glukozy i cukrzycę typu 2 w porównaniu do dzieci, których matki nie miały zaburzeń gospodarki węglowodanowej w ciąży.

Największe ryzyko powikłań niesie nierozpoznana lub źle leczona cukrzyca ciążowa.

Zadbaj o wyrównanie
glikemii w ciąży