Dieta cukrzycowa jest bardzo istotnym elementem leczenia cukrzycy ciążowej.

Spożywane posiłki powinny zapewnić prawidłowy przyrost masy ciała i rozwój dziecka.

Przyrost masy ciała w ciąży powinien wynosić średnio od 8 do 12 kg, w zależności od wyjściowej masy ciała.

Przy niestandardowej wyjściowej masie ciała zaleca się przyrost wagi o:

  • 4,5–9,1 kg dla kobiet z otyłością
  • 6,8–11,4 kg dla kobiet z nadwagą
  • do 18 kg dla BMI < 19,8 kg/m2

BMI (Body Mass Index) to wskaźnik masy ciała liczony według wzoru: BMI = masa ciała w kg/wzrost w m2

Zapotrzebowanie kaloryczne w ciąży to około 30 kcal na 1 kg należnej masy ciała, co oznacza około 1 500 – 2 400 kcal/dobę. Zakładając zalecaną masę ciała np. 60 kg, powinnaś w ciągu doby dostarczyć organizmowi około 1800 kcal.

Dieta w ciąży nie oznacza więc konieczności jedzenia „za dwoje”, a u kobiet z nadwagą zaleca się wręcz stosowanie diety z niewielkim ograniczeniem kalorii do 25-30 kcal na każdy kg masy ciała.

Zapotrzebowanie energetyczne ciężarnych wzrasta przeciętnie w pierwszym trymestrze o około 150 kcal/dobę, w pozostałych trymestrach o około 200-300 kcal/dobę. Nie jest to dieta redukująca masę ciała! Pamiętaj, że w trakcie ciąży pacjentka nie może odczuwać głodu!

♦ Zawartość składników odżywczych w posiłkach

Spożywane posiłki powinny zawierać:

  • 40-50% węglowodanów, tj. około 180 g/dobę
  • 30% białka
  • 20-30% tłuszczów w tym < 10% nasyconych

Poniżej kilka praktycznych wskazówek dotyczących diety:

  • optymalna liczba spożywanych posiłków wynosi 6-8, z czego 3 to posiłki główne, pozostałe to drobne przekąski
  • warto hołdować zasadzie „jedz mniej, ale częściej” oraz spożywać posiłki o regularnych porach
  • przerwy pomiędzy posiłkami nie powinny wynosić więcej niż 3 godziny
  • jeśli wychodzisz z domu, pamiętaj by zabrać ze sobą przygotowany posiłek
  • jedz powoli, przeżuwaj dokładnie każdy kęs, co będzie przeciwdziałać gwałtownemu wzrostowi glikemii poposiłkowej.

Węglowodany:

Weglowodany są podstawowym składnikiem diety i mają największy wpływ na zmiany poziomu cukru we krwi. Preferowane w diecie cukrzycowej są węglowodany złożone o niskim indeksie glikemicznym (IG).

Węglowodany złożone to między innymi:

  • ciemne pieczywo z mąki z pełnego przemiału
  • chleb graham
  • płatki owsiane
  • grube kasze
  • ryż brązowy
  • makarony z mąki razowej

Węglowodany złożone są bogate w błonnik pokarmowy, poprawiają parametry gospodarki lipidowej, regulują pracę przewodu pokarmowego.

Indeks glikemiczny (IG) to wskaźnik określający szybkość podnoszenia się poziomu glukozy po spożyciu danego produktu. Im wyższa wartość IG, tym szybciej i do wyższych wartości wzrasta poziom glukozy we krwi po jego spożyciu. Indeks glikemiczny glukozy wynosi 100.

Produkty spożywcze możemy podzielić na te o niskim, średnim i wysokim IG.

Informacje dotyczące wartości IG dla produktów znajdziesz w programach dietetycznych dostępnych w Internecie.

Staraj się włączać do diety produkty o niskim indeksie glikemicznym (IG).

♦ Owoce i soki w diecie

Owoce oprócz tego, że są źródłem węglowodanów, dostarczają potrzebny organizmowi błonnik i witaminy. Ze względu na zawartość cukru – fruktozy należy spożywać je w ograniczonej ilości, pamiętając, by:

  • wybierać owoce mniej dojrzałe – zawierają mniej cukru
  • jeść owoce nieprzetworzone 

Soki, nawet te niedosładzane, również zawierają cukier z owoców, czyli fruktozę.

Należy je spożywać z umiarem. Zalecane jest dodawanie do soku wody, zrezygnowanie z soków z winogron, gruszek i soków wieloowocowych.

♦ Warzywa w diecie

Warzywa o niskiej zawartości węglowodanów jak np. sałata lodowa, szparagi, rzodkiewka, ogórki, kapusta, cukinia czy szpinak można spożywać bez ograniczeń do każdego posiłku, jak również pomiędzy posiłkami.

Warzywa o wysokiej zawartości węglowodanów należy spożywać z umiarem.

♦ Unikaj w diecie:

  • rozgotowanego makaronu i ryżu (obróbka termiczna wpływa na wzrost indeksu glikemicznego)
  • pieczywa zawierającego miód i karmel
  • ciepłego pieczywa pszennego
    ciast, słodyczy
  • chipsów, chrupek
  • soków
  • przetworów owocowych
  • owoców kandyzowanych

Stosowanie sztucznych środków słodzących jest dozwolone (z wyjątkiem sacharyny).

♦ Białko

Ilość spożywanego w trakcie ciąży białka powinna stanowić ok. 30% wartości energetycznej diety. Preferowane produkty zapewniające podaż białka to chude mięsa (drób, cielęcina) oraz przetwory mleczne. Ważne by zawierały jak najmniej tłuszczu i nie były słodzone (np. mleko 0,5%, jogurty naturalne, kefiry, chude twarogi). Należy pamiętać, że nie zaleca się spożycia mleka i jego produktów do I śniadania, co wiąże się z nasiloną insulinoopornością w tych porach.

♦ Tłuszcze

Tłuszcze powinny stanowić od 20% do 30% wartości energetycznej diety. Dostarczają one organizmowi mamy i dziecka energii, pomagają w przyswajaniu witamin A, E, D, K i składników odżywczych, a także stanowią materiał budulcowy błon komórkowych. Tłuszcze dzielimy na nasycone i nienasycone.

Wytyczne Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego (PTD) podkreślają, że dieta powinna być tak skomponowana, by podaż tłuszczów nasyconych stanowiła poniżej 10%. Źródła tłuszczów nasyconych to miedzy innymi: wołowina, jagnięcina, wieprzowina, masło, śmietana, sery żółte o dużej zawartości tłuszczu.

Tłuszcze wielonienasycone dzielą się na 2 rodziny: omega-6 i omega-3. Tłuszcze typu omega-6 dostępne są w olejach roślinnych. Bogatym źródłem tłuszczów typu omega-3 są: tłuste ryby morskie (łosoś, makrela, śledź), a także orzechy włoskie, olej sojowy i rzepakowy.

Więcej informacji na temat prawidłowej diety
w ciąży oraz specjalnie przygotowany siedmiodniowy
jadłospis znajdziesz w naszym poradniku
„SUPER dieta SUPER MAMY z cukrzycą ciążową” (tutaj)